İşçilerin İstanbul'u, İstanbul'un İşçileri
Varlık Vergisi
Değişen Toplum, Değişen Meslekler
15-16 Haziran Olayları

Ekonomik Yaşam

İşçilerin İstanbul'u, İstanbul'un İşçileri

19. yy’a kadar İstanbul’da büyük ölçekli imalat sanayi görülmez. Küçük işletmelerde, değirmencilik, fırıncılık, dokumacılık, dericilik, gibi faaliyetlerin yanı sıra İstanbul’da başlıca iş alanları inşaat, hamallık, bağ bahçe, deniz ve gemi işçiliği, kayıkçılık vb. gibidir. 19’yy. sonlarına kadar İstanbul’da çeşitli şirketler kurulmaya başlanmış ve buralarda çalışan nüfusun 50000’i aştığı görülmüştür. Çalışma şartlarının hayli ağır olduğu bu dönemlerde çalışma saatlerinin yer yer 14-16 saate kadar çıktığı görülür.

Cumhuriyetten sonra 1950’li yıllara kadar İstanbul işçileri için çalışma şartları ve yaşam koşullarında fazla bir değişiklik olmamıştır. 1929-1933 dünya buhranı sırasında koşulların daha da ağırlaştığı görülür. 1950 sonrasında İstanbul’da sanayileşmenin başlamasıyla İstanbul ticaret kenti olmanın yanı sıra bir işçi şehri olmaya başlamıştı.

Zeytinburnu-Kazlıçeşme gibi semtlerde başlayan daha sonra Haliç sırtları ve Çeliktepe, Gültepe gibi gecekondu semtleri sanayileşmeye, İstanbul’a göçe, işçileşmeye bağlı olarak yaygınlaşmıştır. Geçen zaman içinde yüzlerce gecekondu mahallesi sanayi bölgelerinin etrafında yüzlerce işçi semti oluşmuştur.

1980’li yıllarda İstanbul merkezli sanayinin, işyerlerinin bir bölümünün İstanbul dışına kaydırılması ile çevresindeki diğer kentlerin de gelişimine sebep olsa da İstanbul ülke içerisinde sanayi alanında hala ilk sırada yer almaktadır

İşgücü ve sanayinin bir şehirde bu kadar toplanması beraberinde işçi sınıfının örgütlenmesini de getirir. 1960 sonrası sendikalaşma faaliyetlerinin artmasıyla birlikte işçiler pek çok haklar elde etmiş 1980 ihtilali sonrası ise örgütlenmedeki tahribatla birlikte 1960-1980 dönemindeki hareketlilik bir daha yakalanamamıştır.

 

Proje HakkındaGaleri  Arama  Benim İstanbul'umİstanbul DergisiSite Haritasıİletişim